นานาสารธรรม

คำสอนของท่านทำให้ได้คิดว่า ปัจจุบันแม้แต่ผู้สนใจจะพัฒนาตนเองหรือผู้ใฝ่ธรรมก็ยังมีลักษณะติดอาจารย์ คอยเฝ้าแสวงหาว่ามีอาจารย์ดีที่ไหน จะได้ไปเฝ้าไปกราบบ่อยๆ คอยไปฟังเทศน์ฟังธรรม เพื่อให้ ตนเองมีธรรมะ หากจนแล้วจนรอด สำหรับหลายๆ คนธรรมะก็ไม่ค่อยก้าวหน้า ได้แต่ฟัง ได้แต่รู้ แต่ไม่มีธรรมะเกิดขึ้นในตนเองจริงๆ มากนัก

ภาพนี้สะท้อนลักษณะของ การเรียนรู้ของผู้คนในสังคมปัจจุบันที่เน้นความรู้นอกตัว คิดว่าความรู้คือข้อมูลหรือวิชาการที่สามารถแสวงหาได้หรือขอได้จากผู้เชี่ยว ชาญ ทำให้เกิดลักษณะพึ่งพิง คิดว่าความรู้เป็นของผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญ ไม่คิดแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง การรับเอาความรู้จึงเป็นไปอย่างฉาบฉวย ไม่ผ่านการใคร่ครวญ และไม่ประสานกับการฝึกฝนหรือการเรียนรู้จากการปฏิบัติในชีวิตจริง เข้าใจว่าการเรียนรู้เป็นเพียงการ “ได้รับรู้” และจดจำได้

การเรียนการสอนทั้งในสถาบันการศึกษา และในภาคส่วนอื่นๆ เช่น การอบรมในองค์กรต่างๆ ส่วนใหญ่ในปัจจุบันที่สะท้อนการเรียนรู้แบบนี้จึงเน้นการ “บอกให้รู้” โดย การบรรยายให้ฟัง ให้ข้อมูลเนื้อหาวิชาการ หรือวิเคราะห์ให้ฟัง โดยไม่ได้เน้นให้เกิดการเรียนรู้ภายในตัวผู้คน ผู้เรียนมีหน้าที่รับ ผู้สอนมีหน้าที่ถ่ายทอด ผู้เรียนไม่มีการสร้างความรู้ใหม่ขึ้นในตน มีแต่คอยรับเอา ตัวผู้สอนนั้น สอนๆ ไปก็ไม่เกิดความรู้ใหม่เหมือนกัน ต้องคอยวิ่งไปหาความรู้จากตำราบ้าง จากเมืองนอกเมืองนาบ้าง ไปรับการถ่ายทอดจากเขามาอีกทีหนึ่ง เพื่อมาบอกเล่าต่อ

สภาพของการศึกษาแบบนี้ทำให้เกิดการเสาะแสวงหาแนวทางการ เรียนรู้ที่จะพัฒนาจิตและปัญญาของมนุษย์อย่างรอบด้าน เพื่อสร้างให้เป็นคนที่สมบูรณ์และสมดุล สามารถใช้ความรู้ในตนมาสร้างสรรค์สังคมที่สันติสุขและเสมอภาคได้ คือ แนวคิดจิตตปัญญาศึกษา (Contemplative Education) ดังที่อาจารย์ ดร.สรยุทธ รัตนพจนารถ กล่าวถึงไปบ้างแล้วในตอนแรกของคอลัมน์นี้

กลุ่มนักวิชาการที่สนใจเรื่องนี้ได้รวมตัวกันในชื่อ เครือข่ายจิตตปัญญาศึกษา ซึ่งเริ่มเคลื่อนงานผลักดันให้กระแสการเรียนรู้แนวนี้เกิดขึ้นใหม่ในสังคม ไทย ที่ใช้คำว่า “เกิดขึ้นใหม่” เพราะ เดิมทีสังคมไทยก็มีการเรียนรู้ทำนองนี้อยู่แล้ว หากเป็นการเรียนหรือฝึกการปฏิบัติในวัดหรือในแง่มุมทางศาสนา มีครูบาอาจารย์ผู้เป็นที่เคารพนับถือ และได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติหลายท่าน เช่น หลวงปู่มั่น พระอาจารย์ชา และท่านพุทธทาส แต่การเรียนทางโลกที่อยู่นอกวัดในระบบการศึกษากลับยังไม่ค่อยมีการบูรณาการ การเรียนรู้แนวจิตตปัญญาศึกษาเข้าไปมากนัก

เราได้เริ่มต้นกันด้วยการตั้งคำถามว่าการเรียนรู้ที่ทำให้เกิด การเปลี่ยนแปลงภายใน โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงที่ทำให้ก้าวพ้นตนเอง (Transformative Learning) นั้น เกิดขึ้นได้อย่างไร ผ่านการเล่าเรื่องราวชีวิตของแต่ละคนว่าอะไรทำให้เราเกิดการเปลี่ยนแปลงภาย ใน คำตอบที่ได้มีหลายหลากมากมาย บางคนเติบโตผ่านกระบวนการของการทำกิจกรรมทางสังคม บางคนเติบโตจากการปฏิบัติธรรม บางคนเติบโตจากปัญหาที่ต้องเผชิญและได้เรียนรู้ที่จะเข้าใจตนเองและผู้อื่น อย่างแท้จริง บางคนเรียนรู้ผ่านการคิดใคร่ครวญ บางคนเรียนรู้ผ่านการต้องเผชิญกับอารมณ์ความรู้สึกบางอย่างของตนเช่นความ กลัว บางคนก็ต้องเรียนรู้จากการลงมือทำ รวมความแล้วก็คือ ประตูที่เปิดให้แต่ละคนก้าวเข้าสู่โลกแห่งการเรียนรู้ภายในที่ลึกซึ้งนั้นมี ได้หลายหนทาง แต่มีประเด็นร่วมที่เป็นหัวใจในหลายๆ ประสบการณ์นั้นอยู่สองสามประการ

ข้อแรกคือการมีประสบการณ์ที่ “กระทบใจ” หรือ ประสบการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์ความรู้สึกอย่างใดอย่างหนึ่งอันเป็น ประสบการณ์ทางจิตวิญญาณ สำหรับบางคนก็เป็นเรื่องใหญ่ เช่น ประสบการณ์เฉียดตาย แต่บางคนอาจเป็นเพียงเรื่องเล็กๆ เช่น นั่งมองดอกหญ้าดอกหนึ่ง เกิดความรู้สึกที่มากระทบใจว่ามันช่างงดงามนัก แล้วเกิดจุดประกายคำถามขึ้นในใจกับชีวิตที่รีบเร่ง เอาแต่ทำงานทำเงิน จนไม่มีเวลาชื่นชมกับชีวิต

ประสบการณ์เช่นนี้จะเกิดขึ้นได้ ต้องมีสภาวะของใจที่สงบนิ่งและเปิดรับพร้อมที่จะเรียนรู้ ทำให้เกิดการคิดใคร่ครวญ และเปิดใจให้ถูกกระทบและสัมผัสถึงความดี ความงามและความจริงในธรรมชาติได้ หรือยอมรับความจริงบางอย่างที่เคยปิดหูปิดตากับมันมาก่อน เช่น การยอมรับความน่าเกลียดของตัวเราได้อย่างตรงไปตรงมา

ข้อต่อมาคือไม่ว่าใครจะเริ่มต้นที่จุดไหน ก็จะต้องมีทั้งสามองค์ประกอบในการเรียนรู้คือ การคิดใคร่ครวญ การรับรู้ที่ใจ และการลงมือปฏิบัติ ประสานสอดคล้องกันไปเป็นวงจรที่ต่อเนื่อง โดยเริ่มจากการเปิดใจรับฟัง มอง หรืออ่านอย่างลึกซึ้ง ด้วยหัวใจ ด้วยความตั้งใจ ด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตน ให้ซึมซับได้ถึงรายละเอียดของสิ่งที่กำลังเรียนรู้ แล้วน้อมนำมาคิดใคร่ครวญดูโดยแยบคาย จากนั้นก็นำไปทดลองทำ ลองปฏิบัติให้เกิดประสบการณ์ที่ชัดเจนยิ่งขึ้น ควบคู่ไปกับการเฝ้าสังเกตกระบวนการที่เกิดขึ้นทั้งภายนอกและภายในตนอย่างต่อ เนื่องด้วยสติที่รู้ตัวตามความเป็นจริง รับรู้สิ่งที่เกิดขึ้น และธรรมชาติของจิตใจได้ตามที่เป็นจริง

ทั้งหมดนี้ตรงกับที่วิจักขณ์ พานิช ได้ให้ความหมายของ Contemplative Education ว่าเป็นการเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ และตรงกับคำไทยที่พูดถึงการเรียนรู้ว่าจะต้องเรียนรู้ให้ “เข้าใจ” ที่ปัจจุบันเราใช้กันอยู่เสมอ โดยอาจจะไม่ได้ฉุกคิดถึงความลึกซึ้งของคำๆ นี้มากนัก ทั้งที่จริงแล้วคำว่า “เข้าใจ” นี้เป็นคำไทยที่งดงามและสื่อความได้ลึกซึ้งอย่างยิ่ง เพราะการเรียนรู้ที่แท้จริงจะต้องเข้าให้ถึงใจ คือเกิดความ “เข้าใจ” อย่าง ลึกซึ้งจนเกิดปัญญา เกิดเป็นความรู้ที่อยู่ในใจ และเชื่อมโยงกับการปฏิบัติในชีวิตจริง เป็นความรู้ที่พัฒนาต่อเนื่องอยู่ในตัวของผู้เรียนรู้อย่างไม่สิ้นสุด ดังที่ท่านพุทธทาสเคยอธิบายไว้ในเรื่องไตรสิกขาว่า “ปัญญา ต้องเป็นการรู้แจ้งเห็นจริง ด้วยใจจริง ๆ ด้วยการผ่านสิ่งนั้น ๆ ไปแล้ว โดยวิธีใดวิธีหนึ่ง ที่เรียกว่าผ่านสิ่งนั้นไปแล้ว หมายถึง อาการที่เราชอบใช้เรียกด้วยคำต่างประเทศคำหนึ่งคือคำว่า Experience”

ที่มา  http://www.dhammajak.net/

มงคล คือ เหตุแห่งความเจริญ หรือเครื่องหมายแห่งความเจริญ

มงคลในศาสนาพุทธ
มงคล ในศาสนาพุทธ คือ การนิมนต์ขอให้พระภิกษุสวดมงคลสูตร เพื่อเป็นเครื่องหมายแห่งความเจริญ หรือเพื่อให้เกิดความสิริมงคล ในงานพิธีที่เป็นมงคลต่าง ๆ พระสงฆ์จะต้องสวดมนต์บทนี้เสมอ เรียกกันว่า เป็นบทบังคับก็ว่าได้ เมื่อพระสงฆ์เริ่มต้นสวดมงคลสูตร (อะเสวะนา...) จะเป็นช่วงที่เจ้าภาพจะต้องเดินไปจุดเทียนที่ บาตรน้ำมนต์ จากนั้นประเคนบาตรน้ำมนต์แก่ประธานในพิธีสงฆ์ เมื่อสวดมงคลสูตรจบแล้ว พระภิกษุก็จะ รดน้ำมนต์ ให้แก่ผู้มาร่วมพิธีกรรม เพื่อมอบความเป็นมงคลให้ หรือมอบความเจริญรุ่งเรืองให้แก่ผู้มาร่วมงานมงคล

ความ จริง มงคลสูตร 38 ประการนั้น มีประโยชน์มากถ้านำไปปฏิบัติ (มิใช่การรับแต่น้ำมนต์ที่ประพรม การรับน้ำมนต์โดยไม่ปฏิบัติจะไม่เกิดประโยชน์) จะเป็นมงคลแก่ผู้ปฏิบัติตามอย่างแท้จริง พระพุทธองค์ทรงเทศนาเรียงลำดับข้อไว้อย่างมีระเบียบดียิ่ง เพื่อให้เป็นหลักปฏิบัติตามลำดับอายุของมนุษย์ เริ่มแต่ ปฐมวัย, มัชฌิมวัย และ ปัจฉิมวัย โดยขอยกตัวอย่างให้ท่านผู้อ่านเห็นดังต่อไปนี้

ปฐมวัย
ใน ที่นี้ขอกำหนดว่ามนุษย์ที่มีอายุไม่เกิน 25 ปี เรียกว่าปฐมวัย ปกติเป็นวัยที่ยังไม่สมควรจะออกครองเรือนตามลำพังตน ควรเป็นวัยแห่งการศึกษาเล่าเรียน เป็นระยะเวลาของการเตรียมตัวที่จะออกไปครองเรือนในอนาคต มักจะอยู่ในความปกครองของบิดามารดา พวกปฐมวัยควรปฏิบัติตามมงคลสูตรตั้งแต่ข้อ 1 ถึงข้อ 10 อย่างเคร่งครัด คือ
1. ไม่ให้คบคนพาล (เพื่อจะได้ไม่ตกต่ำในทางที่ชั่ว)
2. ให้คบบัณฑิต (เพื่อให้พบแต่ความเจริญรุ่งเรืองของชีวิต)
3. ให้บูชาบุคคลที่ควรบูชา (เพื่อให้เกิดแบบอย่างที่ดี)
4. ให้อยู่ในถิ่นที่เหมาะสม (เพื่อสะดวกในการศึกษาเล่าเรียน)
5. ให้สะสมบุญเรื่อยไป (เพื่อเป็นทุนไปสู่ความสุขสำเร็จ)
6. ให้ตั้งตนไว้ชอบ (เพื่อให้มีเส้นทางชีวิตที่ถูกต้อง)
7. ให้เป็นผู้ฟังมาก (เพื่อจะได้มีความรอบรู้)
8. ให้ศึกษา ศิลปวิทยา (เพื่อให้มีพื้นฐานการประกอบอาชีพการงานที่ดี)
9. ให้มีระเบียบวินัยดี (เพื่อให้มีหลักการที่ดีในการดำรงชีวิต)
10. ให้มี วาจาสุภาษิต (เพื่อให้เกิดความมีเสน่ห์ในตัวเอง)

ถ้า ผู้ที่มีอายุภายใน 25 ปีแรกของชีวิต ได้ลงมือปฏิบัติตามมงคลสูตรเพียง 10 ข้อ ดังกล่าวนี้ บุคคลเหล่านี้จะเป็นคนดี เข้าไหนเข้าได้ เพราะสังคมต้อนรับ ปราศจากผู้รังเกียจ พระพุทธองค์ทรงสั่งสอนเพื่อประโยชน์แก่ปวงชน ถ้าเราเคารพพระพุทธองค์อย่างแท้จริงแล้ว เราก็สมควรนำมงคลสูตรของพระพุทธองค์มาเป็นข้อปฏิบัติอย่างจริงจัง เพื่อประโยชน์ในการดำรงชีวิตของตน ซึ่งนับว่าเป็นมงคลแก่ตนเองเป็นอย่างยิ่ง

มัชฌิมวัย
ใน ที่นี้ ขอกำหนดว่ามนุษย์ที่มีอายุตั้งแต่ 26 ปี ถึงอายุ 50 ปี เรียกว่าอยู่ในช่วง “มัชฌิมวัย” เป็นวัยที่ต้องดำเนินชีวิตไปตามลำพัง ไม่ควรจะต้องพึ่งบิดามารดาอีกต่อไป ต้องออกไปเผชิญกับเหตุการณ์ของสังคมโลก เป็นวัยที่จะต้องตั้งตัวตั้งหลักฐาน รับผิดชอบในการดำรงชีวิต ในมัชฌิมวัยควรปฏิบัติตามมงคลสูตรเพิ่มขึ้นอีก 20 ข้อ ตั้งแต่ข้อ 11 ถึงข้อ 30 คือ
11. ให้ บำรุงบิดามารดา (เป็นการแสดงความกตัญญูรู้คุณคน)
12. ให้ สงเคราะห์บุตรธิดา (เป็นแบบอย่างที่ดี)
13. ให้ สงเคราะห์ภรรยา (เป็นการแสดงความรับผิดชอบ)
14. ไม่ให้การงานอากูล (กิจการงานใดไม่คั่งค้าง)
15. ให้ บำเพ็ญทาน (จิตใจจะมีเมตตาสูง)
16. ให้ ประพฤติธรรม (เพื่อความสงบของชีวิต)
17. ให้ สงเคราะห์ญาติ (เกิดเคราะห์ร้ายก็มีญาติช่วย)
18. ให้ ประกอบการงานดี ไม่มีโทษ (อาชีพสุจริตชีวิตปลอดภัย)
19. ให้ เว้นจากการทำบาป (เพื่อไม่ต้องชดใช้หนี้กรรม)
20. ให้ เว้นจากการเสพของเมา (ให้เป็นคนมีสติอยู่เสมอ)
21. ไม่ให้ประมาทในธรรมทั้งหลาย (ให้มีความคิดรอบคอบ)
22. ให้ เคารพบุคคลที่ควรเคารพ (เราจะได้รับความเคารพตอบ)
23. ไม่ให้เย่อหยิ่ง (จะมีคนให้ความนับถือ)
24. ให้ มีสันโดษ (จิตใจจะไม่วุ่นวาย)
25. ให้ มีความกตัญญู (เพื่อให้เป็นแบบอย่างที่ดี)
26. ให้ ฟังธรรมตามกาล (เพื่อให้มีดวงตาเห็นธรรม)
27. ให้ มีขันติ (จิตใจจะมีความสุขสงบ)
28. ให้ เป็นผู้ว่าง่าย (ทำให้ได้รับความรักจากผู้อื่น)
29. ให้ เข้าหาสมณะผู้สงบ (ทำให้เข้าใจธรรมะที่แท้จริง)
30. ให้ สนทนาธรรมตามกาล (ทำให้มีปัญญาเพิ่มพูล)

ถ้า มนุษย์อายุระหว่าง 26 ปี ถึง 50 ปี ได้ลงมือปฏิบัติตามมงคลสูตรของพระพุทธองค์เพิ่มขึ้นอีก 20 ข้อ ตั้งแต่ข้อ 11 ถึงข้อ 30 ดังกล่าวนี้ บุคคลเหล่านั้นจะประสบแต่ความสุขความเจริญรุ่งเรืองในการดำรงชีวิต จะไม่ประสบความทุกข์ แม้ในขณะที่ถึงอายุขัยที่จะตาย วิญญาณก็จะไปสู่สุคติโลกสวรรค์ ถ้าจะกลับมาเกิดเป็นมนุษย์ ก็จะได้เกิดเป็นมนุษย์ที่มีฐานะสูง ถ้าเราเคารพพระพุทธองค์อย่างแท้จริงแล้ว เราก็สมควรนำมงคลสูตรของพระพุทธองค์มาเป็นข้อปฏิบัติ เพื่อประโยชน์ในการดำรงชีวิตของตน ความเป็นมงคลก็จะเกิดแก่ตนเองและครอบครัว

ปัจฉิมวัย
ใน ที่นี้ ขอกำหนดว่ามนุษย์มีอายุตั้งแต่ 51 ปี ถึงสิ้นอายุขัย เป็นระยะชีวิตที่จะต้องช่วยตัวเองแสวงหา อริยทรัพย์ อริยสมบัติ เพราะเป็นช่วงเลยกึ่งกลางของชีวิต เดินทางเข้าสู่บั้นปลายของชีวิตเหมือนต้นไม้ใกล้ฝั่ง จะล้มลงเมื่อใดก็ได้ ควรจะช่วยตนเองในการสร้างอริยสมบัติก่อนตาย ซึ่งไม่มีใครจะช่วยเราได้ โดยช่วยให้วิญญาณของเรามีคุณสมบัติสูงกว่าเดิม วิธีช่วยตัวเองนับว่าดีที่สุดนั้น คือการหาโอกาสฝึกอบรมพัฒนาจิตใจ ด้วยการวิปัสสนากรรมฐาน อาจจะศึกษาเรื่องความตายเพื่อจะได้ตายนอกสมมติ คือการหลุดพ้นจาก สังสารวัฏ ไม่ควรให้ตายในสมมติคือการหมุนเวียนอยู่ในวัฏสงสารเท่านั้น การตายในสมมตินั้น จะต้องกลับมาเกิดเพื่อรับความทุกข์ต่อ ๆ ไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด วิธีปฏิบัติเพื่อให้ตายนอกสมมตินั้น คือการปฏิบัติตามมงคลสูตรของพระพุทธองค์ โดยปฏิบัติเพิ่มขึ้นอีก 8 ข้อ ตั้งแต่ข้อ 31 ถึงข้อ 38 คือ
31. ให้บำเพ็ญเพียรเผากิเลสให้หมดไป (ด้วยการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน)
32. ให้ ประพฤติพรหมจรรย์ (ออกบวช หรือ บวชใจด้วยเนกขัมมบารมี)
33. ให้เห็นแจ้งในอริยสัจ (ให้ตระหนักรู้ในทุกข์ และเหตุที่เกิดทุกข์ การดับทุกข์ และวิธีดับทุกข์)
34. ให้ทำนิพพานให้แจ้ง (วิปัสสนาภาวนาจนได้นิโรธสมาบัติ)
35. ไม่ให้จิตหวั่นไหวในโลกธรรม (ทำจิตไม่ให้ติดยึดในลาภ/ยศ/สรรเสริญ/สุข)
36. ไม่ให้จิตเศร้าหมอง (ทำจิตให้เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน)
37. ไม่ให้จิตมีมลทิน (ทำจิตให้เป็นอุเบกขาตลอดเวลา)
38. ให้มีจิตเกษม (ไม่ให้มีเครื่องดึงรั้งไว้ในภพคือถึงซึ่งพระนิพพาน)< /p>

มงคลสูตร ของพระผู้มีพระภาคเจ้า ตั้งแต่ข้อ 31 ถึงข้อ 38 นี้ มีพุทธประสงค์จะให้ช่วยตัวเองไปทาง โลกุตตรธรม ช่วยให้ตายนอกสมมติ คือการหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด เป็นการหลบหนีการเกิด เพราะว่า พระตถาคต สั่งสอนให้ตระหนักว่า “การเกิดเป็นทุกข์” ชาวพุทธที่มีอายุตั้งแต่ 51 ปีขึ้นไป เมื่อบุตรธิดามีอาชีพการงาน หรือสามารถดำรงชีวิตได้ตามลำพังแล้ว หรือ ทรงตัวได้ดีบนขาของเขาได้แล้ว ชาวพุทธผู้มีอายุสูงก็สมควรช่วยตนเองไปในทาง โลกุตตรวิสัย ควรฝึกอบรมพัฒนาจิตใจ ด้วยการวิปัสสนากรรมฐานให้มาก และให้บ่อย หากปฏิบัติตามมงคลสูตรของพระพุทธองค์เช่นนี้ ความเป็นมงคลก็จะเกิดแก่วิญญาณของตน เมื่อกายแตกละจากโลกนี้ไป วิญญาณของตนก็จะไปสู่ สุคติภูมิ หรือพ้นจากความทุกข์ทั้งปวง

ถ้า เราสมมติว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นแม่ครัว พระพุทธองค์ทรงปรุงอาหารไว้ เพื่อคน 3 วัย วัยแรกเพื่อให้มนุษย์ในปฐมวัยได้บริโภค วัยที่ 2 เพื่อให้มนุษย์ในมัชฌิมวัยได้บริโภค และวัยที่ 3 ปรุงไว้ให้มนุษย์ในปัจฉิมวัยได้บริโภค แต่มนุษย์จะบริโภค หรือไม่บริโภคนั้น เป็นเรื่องของมนุษย์ที่สามารถเลือกเส้นทางของตนเองได้ พระตถาคต ได้แต่ทรงปรุงอาหารไว้ให้เท่านั้น และทรงชี้ทางให้โดยมีพระกรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่เท่านั้น
จึงขอ อนุญาตเชิญ ชวนเพื่อนพนักงานทุกระดับ และทุกท่าน หันมาบริโภคอริยทรัพย์ด้วยการปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ คิดดี พูดดี และทำดี ให้ตลอดอายุขัยของเรา นับแต่บัดนี้เป็นต้นไปเถิด

< /p>

ที่มา  http://www.dhammajak.net/

ข้อคิดชีวิตมีสุข

1. เราไม่ได้มีชีวิตเพื่อการเฝ้านั่งเสียใจร่ำไห้ หรือ พูดถึงแต่สิ่งที่เราทำผิดพลาดในอดีต รู้จักให้อภัยตัวเองในสิ่งที่เราทำผิดพลาด แล้วไม่นึกถึงมันอีก

2. เรียนรู้ที่จะให้อภัยผู้อื่น ในสิ่งที่เขาทำผิดพลาดในอดีต แล้วไม่พูดถึงมันอีก

3. การปล่อยวางไม่ใช่เป็นการยอมแพ้ ตรงกันข้าม เป็นการเสริมสร้างความแข็งแกร่งจากส่วนลึกของหัวใจของเราวันละน้อย เพื่อเอาชนะความอ่อนแอ

4. ชีวิตไม่ได้เติบโตจากการทำให้ทุกสิ่งได้ดั่งใจของเรา แต่เป็นการยอมรับทุกอย่างที่เข้ามาในชีวิตของเราอย่างกล้าหาญ รักและเข้าใจทุกสิ่งที่เราได้ตัดสินใจทำลงไปทุกครั้ง

5. เรียนรู้ความจริงว่าเราไม่สามารถบังคับผู้อื่นให้คิดและทำในสิ่งที่เราต้อง การได้ เพราะแม้แต่ตัวเราเอง ยังทำให้เป็นอย่างที่เราต้องการไม่ได้เลย

6. อย่าเสียเวลาคิดแค้นเคืองโกรธในการกระทำของผู้อื่นที่ส่งผลให้เราทุกข์ใจ ให้อภัยเขาเสีย และหากอยากรู้สึกดีขึ้น ก็นึกถึงคำสอนในพุทธศาสนาว่า ใครทำกรรมใดไว้ ผู้นั้นย่อมได้รับผลนั้นได้ด้วยตนเอง

7. วัตถุหรือภาพลวงตาภายนอกไม่เคยสามารถเติมเต็มหัวใจใครได้ การตั้งหน้าตั้งตาหาวัตถุ หรือความพึงพอใจจากการประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน เพื่อหวังว่าจะทำให้เรารู้สึกเต็มและมีความสุข นั่นเป็นแค่ฝันลมๆแล้งๆ การรับวัตถุทำให้เรามีความต้องการไม่รู้จบ ขณะที่การได้รับความรักความเข้าใจจากคนที่รักอย่างเต็มเปี่ยมจะทำให้เรามี หัวใจที่ "เต็ม" จนไม่ต้องไขว่คว้าหาวัตถุมาเติมเต็มหัวใจอีก


.....

บางตอนจากหนังสือ "เข็มทิศหัวใจ"

ศิริรัตน์ ณ พัทลุง ต.สุวรรณ

ที่มา  http://www.dhammajak.net/